Guillain-Barré syndroom (GBS) en coronavaccinatie | update 13 juli 2021

Guillain-Barré syndroom (GBS) en coronavaccinatie | update 13 juli 2021

Het GBS/CIDP expertisecentrum van het Erasmus MC ontvangt veel vragen over de risico’s van de vaccinatie voor corona van personen die in het verleden GBS hebben doorgemaakt. Dit is een
begrijpelijke vraag waarop op dit moment helaas nog niet met zekerheid een antwoord gegeven kan worden.

Wat is er bekend over het risico op GBS na griepvaccinaties?
Uit studies van de afgelopen 30 jaar naar vaccinaties voor de seizoensgriep blijkt dat de kans op het ontstaan van GBS kleiner is dan 1 op de miljoen gevaccineerden. Er is ook onderzoek gedaan of personen die in het verleden GBS hebben doorgemaakt, na een vaccinatie een tweede keer GBS kregen, maar ook hier leek het risico zeer klein. Belangrijk is ook dat de griep bij kwetsbare personen (soms ernstige) complicaties kan geven. In het algemeen wegen de voordelen van een vaccinatie tegen de griep dus sterk op tegen het zeer lage risico op GBS. Bovendien zijn er ook aanwijzingen dat GBS kan ontstaan na een griepinfectie.

Wat is er tot nu toe bekend over coronavaccinatie en GBS?
Tot op heden wijzen de onderzoeken naar het coronavaccin niet uit dat er een oorzakelijk verband is met GBS. Dit geldt voor alle typen vaccins die tot op heden goedgekeurd zijn voor gebruik door internationale instanties,  zoals de European Medicines Agency (EMA). De EMA is verantwoordelijk voor het beoordelen van de veiligheid van medicijnen en vaccins voordat die in Europa gebruikt mogen worden.

  • mRNA vaccins: In de onderzoeken naar de mRNA vaccins van BioNTech/Pfizer en Moderna zijn geen gevallen van GBS gemeld. Het Amerikaanse CDC (Centers for Disease Control and Prevention) meldt daarom specifiek dat patiënten die in het verleden GBS hebben doorgemaakt, zich kunnen laten vaccineren met dit type coronavaccin. Internationaal wordt momenteel ook geen verhoogd risico op GBS na deze vaccinaties waargenomen.
  • Vector vaccins: Recent zijn er waarschuwingen afgegeven voor het vaccin van Astrazeneca (door de EMA op 9 juli 2021) en Janssen (door de Food and Drugs Administration (FDA) op 12 juli 2021) nadat er patiënten werden gemeld die GBS ontwikkelden na een vaccinatie. Belangrijk is dat er in deze waarschuwingen niet wordt gemeld dat is bewezen dat deze vaccins de kans op GBS verhogen of GBS veroorzaken. De waarschuwing is bedoeld om alert te zijn op het optreden van GBS na een vaccinatie zolang verder onderzoek hiernaar loopt. In de Verenigde Staten werden in de groep van 12,8 miljoen personen die werden gevaccineerd met het Janssen-vaccin 100 gevallen van GBS gemeld. Belangrijk is dat in deze registratie zorgverleners, patiënten en families een melding doen en dat de diagnose GBS nog niet is bevestigd. Ook werden bij deze personen andere oorzaken voor de GBS zoals infecties niet uitgesloten. Er wordt nu verder onderzoek naar gedaan en tot die tijd wordt geadviseerd om alert te zijn op het optreden van GBS.

GBS is een zeldzame aandoening. In Nederland zijn er ongeveer 200‐300 personen die per jaar GBS krijgen. De afgelopen maanden hebben miljoenen mensen in Nederland een coronavaccinatie gekregen, dus alleen op basis van toeval is al te verwachten dat een aantal personen GBS zal krijgen, zonder dat de vaccinatie daarbij een oorzakelijke rol hoeft te spelen.

Wat is het advies aan patiënten die GBS hebben doorgemaakt?
Nadere onderzoeken en monitoring naar de verschillende typen vaccins zullen komende tijd volgen. Het is echter de verwachting dat deze vaccins geen, of hoogstens een zeer laag risico zullen geven op GBS. Daar staat tegenover dat een infectie met het coronavirus ernstig of zelfs fataal kan verlopen. Ook kunnen besmette personen deze infectie doorgeven aan anderen die heel ziek kunnen worden. Daarnaast is het niet uitgesloten dat het coronavirus zelf, in zeldzame gevallen, ook een trigger kan zijn voor GBS. De voordelen van vaccinatie wegen nog altijd op tegen de eventuele nadelen. Daarom adviseren wij personen die in het verleden GBS hebben doorgemaakt in het algemeen om zich wél te laten vaccineren. In sommige gevallen kunnen andere afwegingen een rol spelen en wij adviseren bij twijfel te overleggen met uw behandelend arts.

Wij houden de ontwikkelingen omtrent het coronavaccin nauwlettend in de gaten. Eventuele bijwerkingen worden door verschillende instanties uitgebreid in de gaten gehouden. Wij zijn vanuit het Erasmus MC in samenwerking met de Amsterdam Universitaire Medische Centra en het Universitair Medisch Centrum Utrecht een vragenlijstonderzoek gestart naar mogelijke bijwerkingen van vaccinaties tegen het coronavirus bij patiënten met het Guillain‐Barré syndroom (GBS), CIDP en multifocale motore neuropathie (MMN). We werken ook samen met het bijwerkingencentrum Lareb. Dit onderzoek loopt nog, maar zodra er meer informatie beschikbaar is, zullen we dit snel delen.

Voor meer informatie verwijzen we u naar de websites van de CDC, de GBS/CIDP foundation en Spierziekten Centrum Nederland:

  • https://www.cdc.gov/coronavirus/2019‐ncov/vaccines/recommendations/underlying‐conditions.html
  • https://www.gbs‐cidp.org/2021/01/21/covid‐19‐vaccines‐and‐the‐gbscidp‐community/
  • https://www.spierziektencentrum.nl/covid‐19‐en‐mensen‐met‐neuromusculaire‐aandoeningen/
  • https://www.ema.europa.eu/en/news/meeting‐highlights‐pharmacovigilance‐risk‐assessmentcommittee‐prac‐3‐6‐may‐2021

 

GBS expertisecentrum Erasmus MC Rotterdam (https://gbsexpertisecentrum.nl)

Bent u patiënt of mantelzorger en heeft u een vraag?

Staat uw vraag niet tussen de veelgestelde vragen? Stel deze vraag dan aan de specialisten van het expertisecentrum via het contactformulier. Zij helpen u graag.
Stel een vraag